Bilişsel Strateji Yönlendirici nedir ve nasıl çalışır?
Bilişsel Strateji Yönlendirici (BSY), özellikle bağımlılık rehabilitasyon sürecindeki danışanların nüks (madde kullanımına geri dönme) riskini azaltmak, kriz anlarını yönetmek ve zihinsel tetikleyicilerle başa çıkmalarını sağlamak amacıyla geliştirilmiş algoritmik bir karar ve müdahale mekanizmasıdır.
Nüks Erken Uyarı Sistemi'nden veya danışanın ihtiyaç anındaki anlık tuşlamalarından gelen verileri işleyerek kişiye özel bilişsel ve davranışsal stratejiler üretir.
Nasıl Çalışır?
Bilişsel Strateji Yönlendirici, platformun katmanlı mimarisi ve triyaj verileriyle entegre bir şekilde şu adımlarla çalışır:
-
Veri Girişi ve Tetiklenme:
Danışan gün içinde kısıtlama olmaksızın durum tuşlaması yaptığında, kısa anketleri yanıtladığında veya "ihtiyaç anı" butonuna bastığında sistem tetiklenir. Nüks Erken Uyarı Sistemi 6 parametreden (uyku, craving, iştah vb.) birinde risk sapması tespit ederse veriyi doğrudan BSY'ye aktarır.
-
Klinik Profil ve Triyaj Eşleştirmesi:
Yönlendirici, gelen anlık kriz sinyalini ham bir şekilde işlemez. Danışanın ilk kayıt aşamasında tamamladığı 6 klinik ölçekten (Bağımlılık Şiddeti, Beck Depresyon, GAD-7 Anksiyete vb.) elde edilen temel klinik profil verilerini çeker.
-
Dinamik Strateji Seçimi ve Mikro-Müdahale:
Algoritma, danışanın o anki risk seviyesine (Kriz, Orta, Hazır) ve baskın olan tetikleyiciye göre havuzdan en uygun bilişsel davranışı seçer.
-
Örneğin: Anksiyetesi (GAD-7) yüksek ve o an "artmış özlem (craving)" tuşlaması yapan bir danışana, anlık dürtü kontrolü sağlayan solunum egzersizleri veya dikkat dağıtma teknikleri önerilir.
-
Danışanın ekranına o anki zihinsel durumunu dengeleyecek kısa, uygulanabilir mikro-görevler ve yönlendirmeler yansıtılır.
-
Kilit Mekanizması ve Uzman Bildirimi:
Eğer danışanın tuşlamaları ve BSY'nin analiz ettiği risk seviyesi "Kriz / Yüksek Risk" eşiğini aşarsa, sistem otomatik olarak bir üst güvenlik protokolüne geçer. Eşleşmeli olan Klinik Psikolog veya Psikiyatristin paneline anlık kriz bildirimi düşer ve sistem danışanı gerekirse hızlıca uzman seans odasına yönlendirir.
-
WORM ve SHA-256 ile Kayıt:
BSY tarafından danışana sunulan tüm stratejiler, danışanın bu stratejilere verdiği yanıtlar ve anlık tuşlama geçmişi, veri bütünlüğünün korunması amacıyla Kayıt ve Saklama Katmanında değiştirilemez WORM formatında, SHA-256 hash doğrulamasıyla saklanır.