Lunova, internet ortamında suçla mücadele (5651) ile bağımlılık destek içeriklerinin özgürlüğü arasındaki hassas dengeyi nasıl kuruyor?

Lunova henüz fikir ve yasal uyum çalışması aşamasında olan bir sosyal girişimdir ve platformun fiili üretimine ancak bu yasal süreçler tescillendikten sonra başlanacaktır.

Gelecekte üretilmesi planlanan sistemde, 5651 sayılı İnternet Kanunu kapsamındaki suçla mücadele yükümlülükleri ile kullanıcıların bağımlılık destek süreçlerindeki ifade ve paylaşım özgürlükleri arasındaki o ince çizgi, "cezalandırıcı" değil "koruyucu ve rehabilite edici" bir denge mekanizmasıyla kurulmaktadır.

Bu hassas denge şu yöntemlerle sağlanır:

1. "Sinyal Kelimeler" ile "Deneyim Paylaşımı" Arasındaki Fark (Bağlamsal NLP)

Kullanıcıların bağımlılık geçmişlerini, tetikleyicilerini ve zorlanma anlarını özgürce yazabilmeleri rehabilitasyonun en temel parçasıdır. Bu seslerin kısılması, süreci sabote eder.

• Yasakçı Değil, Bağlamsal Denetim: Yapay zekâ destekli NLP (Doğal Dil İşleme) motorumuz sadece kelimeleri tek başına (örneğin "madde", "kriz", "ilaç") tarayıp doğrudan sansürlemez.

• Bağlam Analizi: Eğer kullanıcı "Bugün çok zor bir kriz anı yaşadım ama akran desteğiyle atlattım" yazıyorsa, bu bir deneyim paylaşımıdır ve ifade özgürlüğü kapsamında engellenmez.

• Suç ve Risk Sınırı: Ancak aynı metin içerisinde bir maddeye erişim rotası, temin yöntemi, yasa dışı yönlendirme veya belirli bir ilaç ismi/dozu geçiyorsa (5651 kapsamında suçu ve madde kullanımını kolaylaştırma riski), sistem bu mesajı henüz yayına girmeden otomatik olarak bloke eder veya moderatör onayına düşürür.

2. Güvenli Alan Sınırları ve "KSA" (Kontrollü Sosyal Alan) Kuralları

• Hukuki Sorumluluk Sınırı: 5651 sayılı Kanun uyarınca bir "yer sağlayıcı" olan Lunova, kullanıcıların tüm paylaşımlarını önceden denetlemekle yükümlü değildir. Ancak topluluğun sağlığını korumak amacıyla kendi "Topluluk Kurallarını" işletir.

• Yönlendirilmiş Özgürlük: Kullanıcılar KSA içerisinde serbestçe dertleşebilir, birbirlerine destek olabilir ve deneyimlerini aktarabilirler. Fakat bu özgürlük alanı; kişisel iletişim bilgilerini (telefon, Telegram vb.) paylaşarak kontrolsüz, denetimsiz ve suistimale açık dış mecralara geçiş yapmayı kesinlikle yasaklar. Bu sınır, 5651'deki suçla mücadele hedefini desteklerken kullanıcıyı da siber zorbalıktan ve uyuşturucu satıcılarından korur.

3. Rumuz (Takma Ad) ile Korunan İfade Özgürlüğü

Bağımlılıkla mücadele eden bireylerin en büyük korkusu, toplum tarafından damgalanmak (stigmatizasyon) ve bu nedenle sesini duyuramamaktır.

• Önyargısız İfade Alanı: e-Devlet doğrulaması arka planda yasal güvence (5651 kapsamında doğru kimlik tespiti) için yapılmış olsa da kullanıcı platformda tamamen rastgele atanan bir rumuzla var olur.

• Korkusuzca Paylaşım: Gerçek kimliğinin ifşa olmayacağını bilen kullanıcı, nüks risklerini, yaşadığı zorlukları ve duygusal durumunu tamamen özgürce ve dürüstçe paylaşabilir. Bu durum, anayasal ifade hürriyeti ile rehabilitasyon kalitesini aynı anda yükseltir.

4. Moderasyonun "Rehabilite Edici" Rolü (Cezalandırma Yerine Destek)

Geleneksel platformlarda 5651 ihlalleri veya kural dışı paylaşımlar doğrudan "hesap kapatma" veya "engelleme" ile sonuçlanır. Lunova'da ise süreç şöyle işler:

• Nüks Riski Olarak Değerlendirme: Bir kullanıcının KSA'da kural dışı veya riskli içerikler üretmesi (örneğin nüks ettiğine dair sinyaller vermesi) sadece teknik bir ihlal olarak görülmez; bu durum yapay zekâ tarafından bir nüks riski olarak kodlanır.

• Yönlendirme Protokolü: Kullanıcı doğrudan sistemden atılmak yerine, arka planda koruyucu akran desteğine veya uzman yönlendirmesine sevk edilir.

• Yaptırım Sınırı: Yalnızca sistemi kasıtlı olarak sabote eden, ticari/yasa dışı madde temini veya reklamı yapan hesaplar için TCKN ve IMEI bazlı kalıcı engelleme yaptırımları uygulanarak adli süreçler işletilir.

Lunova bu sayede, yasal sınırları (5651) bir sansür aracı olarak değil, topluluğu koruyan bir siber güvenlik kalkanı olarak konumlandırırken; kullanıcıların iyileşme hikayelerini ve acılarını özgürce paylaşabilecekleri güvenli bir sığınak yaratmayı hedefler.