Patent başvurusu yapılmış ve süreci devam eden dijital rehabilitasyon modeliniz Türk mevzuatına ve küresel sağlık standartlarına nasıl uyuyor?

Lunova henüz fikir ve yasal uyum çalışması aşamasında olan, çok erken aşamada bir sosyal girişimdir. Platformun fiziki üretimine ve yazılım geliştirme sürecine ancak yasal uyum çalışmaları ve patent süreçleri tamamlandıktan sonra başlanacaktır.

Patent başvurusu yapılmış ve süreci devam eden (Açık Patent Başvuru No: 2026/006816) Lunova dijital rehabilitasyon modeli; gerek Türk mevzuatındaki yasal sınırlara gerekse küresel sağlık standartlarına tam uyum sağlayacak şekilde, "klinik dışı, koruyucu ve rehabilite edici bir destek ekosistemi" olarak tasarlanmıştır.

Bu uyumun temel sütunları şu şekildedir:

I. Türk Mevzuatına Uyum Standartları

1. Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (3359 Sayılı) Standartları

• Tanı ve Tedavi Sınırı (Tıbbi Yetki Aşımı Engeli): Kanun uyarınca tanı koyma ve tedavi uygulama yetkisi yalnızca tescilli hekimlere aittir. Lunova ilaçsız bir modeldir; doğrudan tıbbi müdahale, tanı veya ilaç reçeteleme barındırmaz. Tıbbi tedavisini tamamlamış ya da devam ettiren bireylerin nüks (yeniden başlama) yaşamasını önleyici, "koruyucu ve rehabilite edici" bir sosyal destek ağı olarak çalışır.

• Dengeli Erişim ve Sosyal Hak: Kanunun sağlık hizmetlerine adil erişim vizyonuna uygun olarak; akran desteği ve gençlik programı tüm kullanıcılara tamamen ücretsiz sunulacaktır. Gelişmiş desteklerden faydalanmak isteyen ancak maddi imkânı olmayan kullanıcılar ise fakirlik belgesi ibraz ettiklerinde, tüm hizmet bedelleri platform gelirlerinden beslenen "Lunova Bağımsızlık Havuzu" tarafından karşılanarak "koşullu ücretsiz" statüyle sistemden eşitçe yararlanır.

2. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698 Sayılı KVKK) Uyumu

• Veri Minimizasyonu ve İzolasyon: Bağımlılık verileri "özel nitelikli kişisel veri" statüsündedir. Sistem mimarisinde, e-Devlet doğrulamasıyla gelen gerçek kimlik bilgileri ile yapay zekanın analiz ettiği etkileşim verileri tamamen farklı ve birbiriyle doğrudan konuşmayan iki ayrı veri tabanında saklanır.

• Rumuzlama ve Yetki Sınırları: Kullanıcılar sosyal alanda tamamen rastgele atanan rumuzlarla (maskelenmiş olarak) yer alır. Gönüllü akranların ve moderatörlerin, kullanıcıların gerçek kimliklerine veya klinik geçmişlerine erişimi teknik olarak kesin çizgilerle engellenmiştir.

3. İnternet Kanunu (5651 Sayılı) Uyumu

• Yer Sağlayıcı Sorumlulukları: Kullanıcıların etkileşimde bulunduğu Kontrollü Sosyal Alan (KSA) yönünden Lunova "yer sağlayıcı" konumundadır. Kanun uyarınca içerikleri önceden denetleme yükümlülüğü olmasa da, topluluk güvenliği için yapay zekâ destekli NLP (Doğal Dil İşleme) filtreleri kullanarak yasa dışı yönlendirmeleri, ilaç isimlerini veya iletişim numarası paylaşımlarını daha yayına girmeden bloke eder.

• Adli Log ve WORM Altyapısı: Kullanıcıların sistem trafik logları (IP, zaman damgası vb.) değiştirilemez WORM formatında ve SHA-256 algoritmasıyla mühürlenerek yasal süreler boyunca (1-2 yıl) saklanır. Olası bir adli durumda yasal makamlara doğrulanabilir veri sunulması garanti altındadır.

II. Küresel Sağlık Standartlarına Uyum (WHO ve BM İlkeleri)

1. WHO "Biyo-Psiko-Sosyal" Sağlık Tanımı

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sağlığı sadece hastalığın olmaması değil; fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlar. Lunova, klinik tedavilerin boşluğunu dolduran "sosyal reentegrasyon" (topluma yeniden kazandırma) ve akran desteği mekanizmalarıyla bireyi sosyal çevresiyle birlikte rehabilite etmeyi hedefler.

2. Damgalanmanın (Stigmatizasyon) Önlenmesi

• WHO ve BM standartları, bağımlılıkla mücadele eden bireylerin toplumsal dışlanmaya maruz kalmamasını kritik bir hak olarak görür. Lunova’nın zorunlu rumuzlu yapısı ve siber kimlik koruması, kullanıcıların yargılanma veya ifşa olma korkusu yaşamadan destek alabileceği güvenli bir sığınak yaratır.

3. Çocuk Hakları Sözleşmesi (BM/UNICEF Madde 24 ve 39) Uyumu

• 18 Yaş Altı Özel Koruma: Çocukların en iyi sağlık standardına erişim ve sömürüden korunma hakları gereğince; platforma kayıtlar e-Devlet üzerinden veli/vasi onayıyla gerçekleşir.

• İzole Güvenli Alan: Çocuk kullanıcılar yetişkinlerin olduğu alanlardan teknik olarak tamamen ayrı tutulan "Gençlik Programı" odalarında yer alır ve çocuklara yönelik NLP siber kalkan filtreleri en üst düzeyde çalıştırılır.

4. Startup Çevikliği ile Küresel Erişim Hızı

• Hantal ve yavaş ölçeklenen sivil toplum modellerinin aksine; yatırım turuna çıkıp fonlanmayı hedefleyen çevik bir startup modeliyle hareket eden Lunova, geliştirdiği dijital sağlık standartlarını ve koruyucu yapay zekâ Ar-Ge'sini internetin ulaştığı her coğrafyadaki bağımlılık mağduruna en hızlı ve sürdürülebilir şekilde ulaştırmayı vizyon edinmiştir.